II. Abdülhamit döneminde 19. yüzyılda Çerkes Mehmet Efendi tarafından yaptırılmıştır. Çerkes Mehmet Efendi Cami olarak bilinir. Servet-i Fünün Mecmuası’nda ise Tütün Çiftliği Cami olarak geçer. Yapı 1894 İstanbul Depremi nedeniyle hasar görmüş ve yeniden inşa edilmiştir. Geçirdiği onarımlar nedeniyle orijinalliği zarar görmüştür. Ancak Servet-i Fünün Dergisi fotoğrafından anlaşıldığı kadarıyla kareye yakın planda üzeri çatı ile örtülüdür.
Abdülhamid Camii
Kocaeli ilinin Körfez ilçesi Belen Köyü’nde yer almaktadır. II. Abdülhamit tarafından 1876-1909 yılları arasında yapılmıştır. Yapının mevcudiyeti orijinal değildir. Geçirdiği onarım ve restorasyonlar ile birlikte tarihi özelliğini yitirmiştir. Ahmet Nezih Galitekin “TarihteKocaeliKörfezİlçesi”kitabında caminin Orhan Gazi döneminde yapıldığını iddia etmektedir.
Yukarı Hereke Camii
Geçmiş dönemde eski bir caminin yıkılmasının ardından günümüzde Yukarı Hereke Cami olarak inşa edilmiştir. Yapı çeşitli onarımlar gördüğü için tarihi özelliği zedelenmiştir.
Hereke Sümer Camii
Sultan Abdülmecit tarafından 1859-60 yıllarında yapılmıştır. II. Abdülhamid döneminde genişletilmiştir. Fabrika-ı Hümayun Cami olarak bilinmektedir. Plan olarak dikdörtgen planlıdır. İnşa malzemesi olarak taş ve tuğla malzeme kullanılmıştır. Ahşap tavanın ortası bağdadi kubbeli ve üzeri kırma çatıyla örtülüdür. DoğuBatı yönünde son cemaat yeri bulunmaktadır.
KAYNAKÇA
Ahmet Nezih Galitekin, Tarihte Kocaeli Körfez İlçesi, Körfez Belediyesi Kültür Yayınları, Kocaeli, 2014; Saliha Tanık, “Kocaeli Hereke Dokuma Fabrikası Yerleşkesi’ndeki Hümâyûn Camii”, Vakıflar Dergisi, 54, 2020, s. 242.
